യൂറോപ്പിന് ഭീഷണിയായി 'ഒമേഗ ബ്ലോക്ക്' പ്രതിഭാസം, കാനഡയിലും സംഭവിച്ചേക്കാമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ്

 

പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിൽ കടുത്ത നാശനഷ്ടവും മരണങ്ങളും വിതച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉഷ്ണതരംഗത്തിന് പിന്നിൽ 'ഒമേഗ ബ്ലോക്ക്'  എന്ന സങ്കീർണ്ണ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിഭാസമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ. ആഗോളതാപനം മൂലം കാനഡ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ലോകത്തിൻ്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും ഭാവിയിൽ ഈ പ്രതിഭാസം കൂടുതൽ ശക്തമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് മുന്നറിയിപ്പ്.
നിലവിൽ യൂറോപ്പിലെ താപനില സാധാരണയേക്കാൾ 18 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയാണ് ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്. ചൂടിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ നീന്താനിറങ്ങി ഫ്രാൻസിൽ മാത്രം 40 പേർ മുങ്ങിമരിച്ചു. ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നേവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഭീകരമായ ഉഷ്ണതരംഗമാണിതെന്ന് ഗവേഷകർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കാലാവസ്ഥാ ഭൂപടത്തിൽ ഈ പ്രതിഭാസം കാണപ്പെടുന്നത് ഗ്രീക്ക് അക്ഷരമായ 'ഒമേഗ'യുടെ (Ω) ആകൃതിയിലാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. സാധാരണയായി അന്തരീക്ഷത്തിലെ ശക്തമായ വായുപ്രവാഹങ്ങൾ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഒമേഗ ബ്ലോക്ക് ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, രണ്ട് വശങ്ങളിലും കുറഞ്ഞ മർദ്ദവും നടുവിൽ ശക്തമായ ഉയർന്ന മർദ്ദവും രൂപപ്പെടും. ഇതോടെ ചൂടുള്ള വായു ഒരിടത്ത് തന്നെ തങ്ങിനിൽക്കുകയും, ദിവസങ്ങളോളമോ ആഴ്ചകളോളമോ അവിടെ കടുത്ത ചൂട് അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

ഈ പ്രതിഭാസം മൂലം ഫ്രാൻസ്, സ്പെയിൻ, ജർമ്മനി എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ കടുത്ത വരൾച്ചയിലാണ്. ഫ്രാൻസിലെ പിസ്സോസ് എന്ന നഗരത്തിൽ ബുധനാഴ്ച ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന താപനിലയായ 43.8 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് രേഖപ്പെടുത്തി. ജർമ്മനിയിലും ബ്രിട്ടനിലും റെക്കോർഡ് ചൂടാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. കാനഡയിലും ഇത് മൂലം ചൂട് കൂടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മെയ് മാസത്തിൽ ആൽബർട്ട, സസ്‌കാച്ചെവൻ, മാനിറ്റോബ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിൽ 35 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ചൂട് അനുഭവപ്പെട്ടതിന് പിന്നിൽ ഒമേഗ ബ്ലോക്ക് ആയിരുന്നു. 2024 ജനുവരിയിൽ സസ്‌കാച്ചെവനിൽ അസാധാരണമായി 21 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് ചൂട് രേഖപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നിലും ഇതേ പ്രതിഭാസമായിരുന്നു.

2021-ൽ കാനഡയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയയിൽ 600-ലധികം ആളുകളുടെ മരണത്തിന് ഇടയാക്കിയ 'ഹീറ്റ് ഡോം'  പ്രതിഭാസത്തിന് സമാനമായ സാഹചര്യമാണിത്. ഇത്തരം കടുത്ത കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ നേരിടാൻ കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണ രീതികളിലും ദുരന്ത നിവാരണ മുന്നറിയിപ്പുകളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തേണ്ടതുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.