സി. വി. സാമുവല്, ഡെട്രോയിറ്റ്, മിഷിഗണ്
2025 സെപ്റ്റംബറില് എന്റെ മകന് ഷിബു സാമുവല് എന്നോട് ചോദിച്ച ഒരു ചോദ്യം എന്നെ വര്ഷങ്ങള് പിന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി: 'നിങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട യാത്രാമാര്ഗ്ഗം ഏതാണ്?'. അധികം ആലോചിക്കാതെ തന്നെ എന്റെ മനസ്സ് തിരികെ പോയത് കേരളത്തിലെ എന്റെ ബാല്യകാലത്തേക്കും കൗമാരത്തിലേക്കുമാണ്. വിമാനങ്ങളോ ആഡംബര കാറുകളോ ഒന്നുമല്ല, ഇന്ത്യന് റെയില്വേയിലൂടെയുള്ള യാത്രകളാണ് എന്റെ ഹൃദയത്തോട് എന്നും ചേര്ന്നുനില്ക്കുന്നത്.
എന്റെ ഗ്രാമമായ ആനിക്കാട് വഴി റെയില്വേ ലൈനുകള് കടന്നുപോയിരുന്നില്ലെങ്കിലും തൊട്ടടുത്തുള്ള തിരുവല്ല, ചങ്ങനാശേരി, കോട്ടയം സ്റ്റേഷനുകള് അന്ന് ഞങ്ങള്ക്ക് ലോകത്തിലേക്കുള്ള വാതിലുകളായിരുന്നു. 1853-ല് മുംബൈയ്ക്കും താനെക്കുമിടയില് വെറും 21 മൈല് ദൂരത്തില് തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യന് റെയില്വേ ഇന്ന് ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴില്ദാതാക്കളില് ഒന്നാണ്. കേവലം ഒരു യാത്രാമാര്ഗ്ഗം എന്നതിലുപരി, ഇന്ത്യയെ ഒന്നായി ചേര്ത്തുനിര്ത്തുന്ന ഒരു ജീവരേഖയായി റെയില്വേ മാറുന്നത് ഞാന് നേരിട്ട് കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
എന്റെ ആദ്യ തീവണ്ടി യാത്ര പതിനേഴാം വയസ്സിലായിരുന്നു. സ്കൂളില് നിന്നും എറണാകുളത്തേക്കും കൊച്ചിയിലേക്കും നടത്തിയ നാല് ദിവസത്തെ വിനോദയാത്ര ഇന്നും കണ്മുന്നിലുണ്ട്. ചക്രങ്ങളുടെ താളാത്മകമായ ശബ്ദവും കൊച്ചിയിലെ നേവി വിമാനത്താവളവും അന്ന് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി.
പിന്നീട് 1962-ല്, പത്തൊന്പതാം വയസ്സില് ഉപരിപഠനത്തിനായി ചങ്ങനാശേരിയില് നിന്നും നാഗ്പൂരിനടുത്തുള്ള യെവത്മാലിലേക്ക് (ഥലീാേമഹ) മൂന്ന് ദിവസം നീണ്ട യാത്ര നടത്തി. അതോടെ ട്രെയിനുകള് എന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി. മുംബൈയിലെ വിക്ടോറിയ ടെര്മിനസ് (VT), ചര്ച്ച്ഗേറ്റ് തുടങ്ങിയ തിരക്കേറിയ സ്റ്റേഷനുകളിലൂടെയും ഇന്ത്യയുടെ മിക്കവാറും എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെയും ഞാന് സഞ്ചരിച്ചു. ഇന്ത്യയുടെ വൈവിധ്യം നേരിട്ടറിയാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ക്ലാസ്റൂം എനിക്ക് ട്രെയിനുകളായിരുന്നു.
അക്കാലത്തെ യാത്രകള് ഇന്നത്തെപ്പോലെ സുഖകരമായിരുന്നില്ല. കല്ക്കരി എന്ജിനുകളില് നിന്നുള്ള കരിയും പുകയും (Soot) കൊണ്ട് മുഖവും വസ്ത്രങ്ങളും കറുത്തിരുണ്ടു പോകുമായിരുന്നു. തിരക്കേറിയ കോച്ചുകളില് പോക്കറ്റടിക്കാരെ ഭയന്ന് എപ്പോഴും ജാഗ്രത പാലിക്കണമായിരുന്നു; ഒരിക്കല് എന്റെ ലഗേജ് മുഴുവനായി നഷ്ടപ്പെടുകപോലും ചെയ്തു. എങ്കിലും ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകള് എന്നെ ക്ഷമിക്കാനും ജീവിതത്തോട് പോരാടാനും പഠിപ്പിച്ചു.
അമ്മ പൊതിഞ്ഞു നല്കുന്ന വാഴയിലയിലെ മീന് വറുത്തതും ചമ്മന്തിപ്പൊടിയും കൂട്ടിയുള്ള ചോറുണ്ണുന്ന ആ സ്വപ്നയാത്രകള് മറക്കാന് കഴിയില്ല. ട്രെയിനിലെ മൂന്നാം ക്ലാസ് കമ്പാര്ട്ടുമെന്റുകളില് അപരിചിതര് സുഹൃത്തുക്കളാകുന്നു. ക്രിക്കറ്റും രാഷ്ട്രീയവും സംസാരിച്ചും പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലെ 'ഗരം ചായ്' നുകര്ന്നും കഴിച്ചുകൂട്ടുന്ന ആ നിമിഷങ്ങള് ഇന്ത്യയുടെ തന്നെ സ്പന്ദനമായിരുന്നു.
അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അമേരിക്കയില് താമസിക്കുമ്പോഴും ആ പഴയ ട്രെയിന് ചൂളംവിളികള് ഇന്നും എന്റെ ഹൃദയത്തിലുണ്ട്. ഇന്ത്യന് റെയില്വേ എന്നത് എനിക്ക് കേവലം ഒരു യാത്രയല്ല, അത് സൗഹൃദത്തിന്റെയും വിജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഒരു അത്ഭുതലോകമാണ്.